|
BỘ Y TẾ -------
|
CỘNG
HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
- --------------
|
|
|
Số: 486/QĐ-BYT
|
Hà Nội, ngày 13 tháng 02
năm 2026
|
|
QUYẾT ĐỊNH
VỀ VIỆC BAN HÀNH TÀI LIỆU CHUYÊN MÔN “HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH KỸ THUẬT
CHUYÊN NGÀNH Y HỌC CỔ TRUYỀN”
BỘ
TRƯỞNG BỘ Y TẾ
Căn cứ Luật
Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023;
Căn cứ Nghị định số 42/2025/NĐ-CP ngày 27 tháng 02 năm 2025 của
Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y
tế;
Căn cứ Thông tư số 23/2024/TT-BYT ngày 18 tháng 10 năm 2024 của Bộ
trưởng Bộ Y tế ban hành danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh;
Căn cứ Biên bản họp ngày 26 tháng 12 năm
2025 của Hội đồng chuyên môn nghiệm thu quy trình kỹ thuật y học cổ truyền;
Theo đề nghị của Cục trưởng Cục Quản lý Y,
Dược cổ truyền.
QUYẾT
ĐỊNH
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này tài liệu
chuyên môn “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền”, gồm 58
quy trình kỹ thuật.
Điều 2. Tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn quy trình kỹ
thuật chuyên ngành y học cổ truyền” được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa
bệnh.
Điều 3. Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày ký, ban
hành.
Đối với các kỹ thuật có trong Phụ lục số 02
mà không có trong Phụ lục số 01 của Thông tư số 23/2024/TT-BYT
thực hiện từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Đối với các kỹ thuật có trong Phụ lục số 01
mà không có trong Phụ lục số 02 của Thông tư số 23/2024/TT-BYT
các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tiếp tục thực hiện đến khi có quy trình kỹ thuật
chuyên ngành y học cổ truyền thay thế hoặc bãi bỏ.
Điều 4. Quyết định này bãi bỏ các quy trình kỹ thuật
chuyên ngành y học cổ truyền, chuyên ngành châm cứu tại các Quyết định dưới
đây:
1. Quy trình kỹ thuật: cấy chỉ; giác hơi;
hướng dẫn tập dưỡng sinh; laser châm; ngâm thuốc; xông hơi thuốc cổ truyền;
xông khói thuốc cổ truyền ban hành kèm theo Quyết định số 5480/QĐ-BYT ngày 30 tháng 12 năm 2020 của Bộ
trưởng Bộ Y tế về việc ban hành tài liệu chuyên môn hướng dẫn quy trình kỹ
thuật chuyên ngành y học cổ truyền.
2. Quy trình kỹ thuật: chích lể; cứu; điện
châm; hào châm; mãng châm; mai hoa châm; từ châm; ôn châm; thủy châm ban hành
kèm theo Quyết định số 792/QĐ-BYT ngày 12
tháng 3 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc ban hành hướng dẫn Quy trình kỹ
thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành châm cứu.
Điều 5. Các ông, bà: Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng
Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Cục trưởng, Vụ trưởng các Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế;
Giám đốc các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương; Thủ trưởng Y tế các ngành và các cơ quan, đơn vị liên
quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
|
Nơi nhận:
- Như Điều 5;
- Bộ trưởng (để báo cáo);
- Các đồng chí Thứ trưởng;
- BHXHVN - Bộ Tài chính;
- Trung ương Hội Đông y Việt Nam;
- Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế;
- Trang thông tin điện tử Cục QL YDCT;
- Lưu: VT, YDCT.
|
KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Trần Văn Thuấn
|
HƯỚNG DẪN
QUY TRÌNH KỸ THUẬT
CHUYÊN NGÀNH Y HỌC CỔ TRUYỀN
(Ban hành kèm theo Quyết định số 486 /QĐ-BYT,
ngày 13/02/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
|
Chỉ đạo biên soạn
|
|
|
GS.TS. Trần Văn Thuấn
|
Thứ trưởng Bộ Y tế
|
|
Hội đồng thẩm định
|
|
|
PGS.TS. Vũ Nam
|
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung
ương
|
|
PGS.TS. Trần Văn Thanh
|
Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
|
GS.TS. Trịnh Thị Diệu Thường
|
Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
PGS.TS. Phạm Xuân Phong
|
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Quân
đội
|
|
PGS.TS. Phạm Bá Tuyến
|
Nguyên Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền
Bộ Công an
|
|
TS.BS. Trần Đức Hữu
|
Phó Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ
truyền
|
|
TS.BS. Vương Ánh Dương
|
Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa
bệnh
|
|
PGS.TS. Nguyễn Tuấn Hưng
|
Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ
|
|
TS. Lê Văn Dụng
|
Phó Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y
tế
|
|
TS.BS. Trần Thị Phương Linh
|
Phó Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền
Trung ương
|
|
PGS.TS. Dương Trọng Nghĩa
|
Phó Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền
Trung ương
|
|
PGS.TS. Phạm Hồng Vân
|
Phó Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung
ương
|
|
TS. Nguyễn Duy Luật
|
Phó Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung
ương
|
|
BSCKII. Đỗ Tân Khoa
|
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền thành
phố Hồ Chí Minh
|
|
PGS.TS. Nguyễn Đức Minh
|
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Hà
Đông
|
|
PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà
|
Trưởng khoa Y học cổ truyền, Trường Đại
học Y Hà Nội
|
|
TS.BS. Nguyễn Tiến Chung
|
Phó Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh
|
|
TS.BSCKII. Kiều Xuân Thy
|
Phó trưởng Cơ sở, Phụ trách Cơ sở 3 -
Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh
|
|
TS. BS Nguyễn Hồng Minh
|
Trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện
Nhi Trung ương
|
|
BSCKII. Phạm Minh Tuấn
|
Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và phát triển
y học cổ truyền, Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
|
BSCKII. Lê Xuân Tiến
|
Trưởng khoa Ngoại – Phụ, Bệnh viện Y học
cổ truyền Hà Đông
|
|
BSCKII. Lưu Quốc Hải
|
Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện
Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh
|
|
BSCKII. Lý Và Sềnh
|
Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ
truyền thành phố Hồ Chí Minh
|
|
ThS.BS. Đoàn Thị Tuyết Mai
|
Trưởng phòng Quản lý Y cổ truyền, Cục
Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
Tổ Thư ký Hội đồng thẩm định
|
|
|
DS. Đỗ Thị Ngát
|
Chuyên viên Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
|
|
ThS. Lương Thị Mai Anh
|
Chuyên viên Vụ Pháp chế
|
|
DS. Nghiêm Quốc Việt
|
Chuyên viên Cục Quản lý Dược
|
|
ThS.BS. Lê Ngọc Bích Sơn
|
Nhân viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
ThS.BS. Phạm Thị Hồng Hạnh
|
Chuyên viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
BS. Nguyễn Mạnh Tuấn
|
Nhân viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
BSCKII. Lê Thị Hường
|
Phó trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Y
học cổ truyền Hà Đông
|
|
BSCKII. Lê Thị Tranh
|
Phó trưởng khoa Ngoại - Phụ, Bệnh viện Y
học cổ truyền Hà Đông
|
|
ThS.BS. Lưu Văn Nam
|
Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi Trung
ương
|
|
ThS.BS. Bùi Việt Thành
|
Phó trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh
viện Châm cứu Trung ương
|
LỜI NÓI ĐẦU
Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 792/QĐ-BYT ngày 12 tháng 3 năm 2013 hướng dẫn
Quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành châm cứu và Quyết định số 5480/QĐ-BYT ngày 30 tháng 12 năm 2020 ban hành
tài liệu chuyên môn hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền.
Các hướng dẫn Quy trình kỹ thuật này là căn cứ để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh,
người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, nhân viên y tế triển khai áp dụng và thực
hiện kỹ thuật khám, chữa bệnh về y học cổ truyền.
Nhằm mục đích cập nhật, bổ sung tiến bộ
khoa học kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh và tiếp tục chuẩn hóa quy trình
thực hiện kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh về y học cổ truyền, Bộ Y tế đã
giao một số bệnh viện làm đầu mối xây dựng, cập nhật Hướng dẫn Quy trình kỹ
thuật chuyên ngành y học cổ truyền: bệnh viện Châm cứu trung ương, bệnh viện y
học cổ truyền trung ương, bệnh viện Nhi trung ương, bệnh viện Tuệ Tĩnh thuộc
Học viện Y - Dược học cổ truyền Việt Nam, bệnh viện y học cổ truyền thành phố
Hồ Chí Minh, Viện Y Dược học dân tộc thành phố Hồ Chí Minh, ý kiến đóng góp của
các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền: Cơ sở 3 - Bệnh viện đại học Y
Dược thành phố Hồ Chí Minh, bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh viện Bạch Mai,
bệnh viện đa khoa y học cổ truyền Hà Nội, bệnh viện y dược cổ truyền - phục hồi
chức năng Điện Biên, bệnh viện y học cổ truyền Hà Đông và các cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh y học cổ truyền khác. Tài liệu Hướng dẫn Quy trình kỹ thuật này được
tham khảo, cập nhật các thông tin theo tài liệu trong nước và quốc tế.
Tài liệu đã được Hội đồng chuyên môn của Bộ
Y tế nghiệm thu, các thành viên Hội đồng là đại diện một số Vụ, Cục chức năng
của Bộ Y tế, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ chuyên ngành y học cổ
truyền. Các thành viên Hội đồng chuyên môn đã làm việc với tinh thần trách
nhiệm, đóng góp thời gian, trí tuệ, kinh nghiệm để góp ý, nghiệm thu 58 Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền.
Bộ Y tế xin trân trọng cảm ơn sự đóng góp
tích cực và hiệu quả của các chuyên gia về y học cổ truyền, đặc biệt là tập thể
lãnh đạo bệnh viện và nhóm thư ký biên soạn, nghiệm thu của các bệnh viện đầu
mối xây dựng.
Trong quá trình biên tập khó tránh được
những sai sót, Bộ Y tế mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ quý độc giả đồng
nghiệp để tài liệu chuyên môn ngày một hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến góp ý xin gửi
về Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền - Bộ Y tế, số 138A Giảng Võ, phường Giảng Võ,
Hà Nội.
Trân trọng cảm ơn!
|
|
GS.TS.
Trần Văn Thuấn
Thứ trưởng Bộ Y tế
|
Điều 1. Nguyên tắc xây dựng và ban hành
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
- Hướng dẫn quy trình kỹ thuật được xây
dựng và ban hành theo chương y học cổ truyền, bao gồm chương nhi khoa; mỗi quy
trình bảo đảm đầy đủ các nội dung cơ bản về đại cương, chỉ định, chống chỉ
định, thận trọng, chuẩn bị đến các bước thực hiện kỹ thuật theo trình tự thực
hiện từ khi bắt đầu đến khi kết thúc thực hiện kỹ thuật.
- Thời gian thực hiện kỹ thuật, nhân lực,
thuốc, thiết bị y tế, … được quy định trong Hướng dẫn quy trình kỹ thuật căn cứ
trên yêu cầu chuyên môn, tính phổ biến, thường quy thực hiện tại cơ sở khám
bệnh, chữa bệnh. Trong thực tế triển khai, thời gian thực hiện kỹ thuật, nhân
lực, thuốc, thiết bị y tế, … có thể thay đổi trên cơ sở tình trạng bệnh lý,
diễn biến lâm sàng, … của người bệnh và điều kiện thực tế hạ tầng, thiết bị,
nhân lực của mỗi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
- Ngoài địa điểm thực hiện kỹ thuật như
phòng phẫu thuật (phòng mổ), phòng thực hiện kỹ thuật (phòng thủ thuật), phòng
bệnh (buồng bệnh), ... được quy định trong mỗi Hướng dẫn quy trình kỹ thuật, kỹ
thuật có thể được thực hiện ở các địa điểm khác theo nguyên tắc:
+ Kỹ thuật được quy định thực hiện ở phòng
bệnh thì kỹ thuật đó được phép thực hiện tại phòng thủ thuật, phòng phẫu thuật;
+ Kỹ thuật quy định thực hiện tại phòng
phẫu thuật không được phép thực hiện tại phòng thủ thuật hoặc phòng bệnh, trừ
trường hợp cấp cứu theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh;
+ Kỹ thuật được quy định thực hiện ở phòng
thủ thuật thì kỹ thuật đó được phép thực hiện tại phòng phẫu thuật, trừ một số
quy trình kỹ thuật đặc thù không thực hiện được tại phòng phẫu thuật: xông hơi,
xông khói, …; không được phép thực hiện tại phòng bệnh trừ trường hợp cấp cứu
theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
Điều 2. Nguyên tắc áp dụng Hướng dẫn quy
trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép áp
dụng một số hoặc toàn bộ Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ
truyền do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành và phải có văn bản do người đứng đầu cơ sở
khám bệnh, chữa bệnh phê duyệt việc triển khai áp dụng một số hoặc toàn bộ
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
Trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây
dựng và ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa
bệnh thì việc xây dựng, ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật phải tuân thủ
theo nguyên tắc quy định tại Điều 1 nguyên tắc xây dựng và ban hành Hướng dẫn
quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền, căn cứ trên Hướng dẫn quy
trình kỹ thuật tương ứng do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành và là căn cứ để cơ sở
khám bệnh, chữa bệnh triển khai, áp dụng. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng
và ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc xây dựng, ban hành và áp dụng.
2. Tài liệu chuyên môn Hướng dẫn quy trình
kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định này được áp dụng cho các kỹ thuật quy
định tại Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Thông tư số 23/2024/TT-BYT ban hành Danh mục kỹ thuật
trong khám bệnh, chữa bệnh có cùng tên hoặc khác tên hoặc chưa có tên trong Phụ
lục số 01 ban hành kèm theo Thông tư số 23/2024/TT-BYT
nhưng bản chất và quy trình kỹ thuật thực hiện tương tự nhau.
3. Quy trình kỹ thuật của kỹ thuật có tên
trong cột số 3 được áp dụng đối với các kỹ thuật có tên trong cột số 5 tại Danh
mục kỹ thuật được ban hành kèm theo Quyết định này.
4. Người thực hiện các kỹ thuật khám bệnh,
chữa bệnh là người hành nghề có phạm vi hành nghề phù hợp với kỹ thuật thực
hiện theo quy định của Luật Khám bệnh, chữa
bệnh mà không bị giới hạn bởi các chức danh nghề nghiệp được liệt kê trong
từng quy trình kỹ thuật. Đồng thời các chức danh nghề nghiệp được quy định
trong từng quy trình kỹ thuật chỉ được thực hiện khi có phạm vi hành nghề theo
quy định của Luật Khám bệnh, chữa bệnh.
5. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được thực
hiện kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt,
cho phép và sử dụng thuốc, thiết bị y tế được cấp phép theo quy định hiện hành.
6. Trong quá trình triển khai áp dụng Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật, nếu có các bất cập hoặc nhu cầu cần sửa đổi, bổ sung,
cập nhật, …, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động cập nhật và ban hành Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời báo
cáo, đề xuất Bộ Y tế (Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền) để xem xét ban hành áp
dụng trong cả nước.
MỤC LỤC
Lời nói đầu
Nguyên tắc xây dựng, ban hành và áp dụng
hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
Danh mục kỹ thuật
Quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ
truyền
1. Châm tê phẫu thuật loại đặc biệt
2. Châm tê phẫu thuật loại I
3. Châm tê phẫu thuật loại II
4. Châm tê phẫu thuật loại III
5. Châm tê thủ thuật loại đặc biệt
6. Châm tê thủ thuật loại I
7. Châm tê thủ thuật loại II
8. Châm tê thủ thuật loại III
9. Bó thuốc y học cổ truyền
10. Đặt thuốc y học cổ truyền
11. Cấy chỉ điều trị
12. Cấy chỉ nâng cơ vùng mặt
13. Cấy chỉ nâng cơ vùng cơ thể (trừ mặt)
14. Chích lể
15. Chườm thuốc cổ truyền
16. Cứu ngải
17. Cứu ngải trẻ nhi
18. Điện nhĩ châm
19. Điện châm
20. Điện châm trẻ nhi
21. Điện mãng châm
22. Giác hơi
23. Hào châm
24. Hào châm trẻ nhi
25. Nhĩ châm
26. Mãng châm (đại trường châm)
27. Hỏa trị liệu
28. Kéo nắn cột sống cổ bằng phương pháp y
học cổ truyền
29. Kéo nắn cột sống thắt lưng theo phương
pháp y học cổ truyền
30. Khí công dưỡng sinh trị liệu
31. Laser châm
32. Mai hoa châm
33. Từ châm
34. Nắn bó gãy xương cẳng chân bằng phương
pháp y học cổ truyền
35. Nắn bó gãy xương cẳng tay bằng phương
pháp y học cổ truyền
36. Nắn bó gãy xương cánh tay bằng phương
pháp y học cổ truyền
37. Nắn, bó trật khớp cổ chân bằng phương
pháp y học cổ truyền
38. Nắn, bó trật khớp khuỷu, cổ tay bằng
phương pháp y học cổ truyền
39. Ngâm thuốc y học cổ truyền bộ phận
40. Ngâm thuốc y học cổ truyền toàn thân
41. Ôn châm
42. Thủy châm
43. Thủy châm trẻ nhi
44. Xoa bóp bấm huyệt
45. Xoa bóp bấm huyệt cho trẻ nhi
46. Xông hơi thuốc y học cổ truyền
47. Xông khói thuốc y học cổ truyền
48. Xông thuốc y học cổ truyền bằng máy
49. Nắn bó gãy xương bàn, ngón tay bằng
phương pháp y học cổ truyền
50. Nắn bó gãy xương gót, bàn chân, ngón
chân bằng phương pháp y học cổ truyền
51. Chích tứ phùng
52. Nhĩ dán (nhĩ áp)
53. Từ nhĩ châm
54. Tiểu đao châm
55. Diện chẩn điều trị
56. Dán thuốc cổ truyền lên huyệt
57. Bơm thuốc cổ truyền đường hậu môn
58. Cạo gió
NGUỐN
https://ydct.moh.gov.vn/detail/quyet-dinh-so-486-qd-byt-ngay-13-02-2026-cua-bo-truong-bo-y-te-ve-viec-ban-hanh-tai-lieu-chuyen-mon-huong-dan-quy-trinh-ky-thuat-chuyen-nganh-y-hoc-co-truyen
