|
BỘ Y TẾ
-------
|
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
---------------
|
|
Số: 486/QĐ-BYT
|
Hà Nội, ngày 13 tháng 02 năm
2026
|
QUYẾT ĐỊNH
VỀ VIỆC BAN HÀNH TÀI LIỆU CHUYÊN MÔN “HƯỚNG DẪN QUY
TRÌNH KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH Y HỌC CỔ TRUYỀN”
BỘ TRƯỞNG BỘ Y TẾ
Căn cứ Nghị định số 42/2025/NĐ-CP ngày 27 tháng 02 năm 2025 của Chính phủ quy
định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế;
Căn cứ Thông tư số 23/2024/TT-BYT ngày 18 tháng 10 năm 2024 của Bộ trưởng Bộ Y
tế ban hành danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh;
Căn cứ Biên bản họp ngày 26 tháng
12 năm 2025 của Hội đồng chuyên môn nghiệm thu quy trình kỹ thuật y học cổ
truyền;
Theo đề nghị của Cục trưởng Cục
Quản lý Y, Dược cổ truyền.
QUYẾT
ĐỊNH
Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này tài liệu
chuyên môn “Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền”, gồm 58
quy trình kỹ thuật.
Điều 2. Tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn quy trình
kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền” được áp dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa
bệnh.
Điều 3. Quyết định
này có hiệu lực kể từ ngày ký, ban hành.
Đối với các kỹ thuật có trong Phụ lục số 02
mà không có trong Phụ lục số 01 của
Thông tư số 23/2024/TT-BYT thực hiện từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Đối với các kỹ thuật có trong Phụ lục số 01
mà không có trong Phụ lục số 02 của
Thông tư số 23/2024/TT-BYT các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tiếp tục thực
hiện đến khi có quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền thay thế hoặc
bãi bỏ.
Điều 4. Quyết định này bãi bỏ các quy trình kỹ
thuật chuyên ngành y học cổ truyền, chuyên ngành châm cứu tại các Quyết định dưới
đây:
1. Quy trình kỹ thuật: cấy chỉ; giác hơi;
hướng dẫn tập dưỡng sinh; laser châm; ngâm thuốc; xông hơi thuốc cổ truyền;
xông khói thuốc cổ truyền ban hành kèm theo Quyết định số 5480/QĐ-BYT ngày 30 tháng 12 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y
tế về việc ban hành tài liệu chuyên môn hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành
y học cổ truyền.
2. Quy trình kỹ thuật: chích lể; cứu; điện
châm; hào châm; mãng châm; mai hoa châm; từ châm; ôn châm; thủy châm ban hành
kèm theo Quyết định số 792/QĐ-BYT ngày 12 tháng 3 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế
về việc ban hành hướng dẫn Quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành
châm cứu.
Điều 5. Các ông, bà: Chánh Văn phòng Bộ, Cục trưởng
Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền, Cục trưởng, Vụ trưởng các Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế;
Giám đốc các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố
trực thuộc trung ương; Thủ trưởng Y tế các ngành và các cơ quan, đơn vị liên
quan chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.
|
Nơi
nhận:
- Như Điều 5;
- Bộ trưởng (để báo cáo);
- Các đồng chí Thứ trưởng;
- BHXHVN - Bộ Tài chính;
- Trung ương Hội Đông y Việt Nam;
- Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế;
- Trang thông tin điện tử Cục QL YDCT;
- Lưu: VT, YDCT.
|
KT. BỘ TRƯỞNG
THỨ TRƯỞNG Trần Văn Thuấn
|
HƯỚNG
DẪN
QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH Y HỌC CỔ TRUYỀN
(Ban hành kèm theo Quyết định số 486 /QĐ-BYT, ngày
13/02/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
|
Chỉ đạo biên soạn
|
|
|
GS.TS.
Trần Văn Thuấn
|
Thứ
trưởng Bộ Y tế
|
|
Hội
đồng thẩm định
|
|
|
PGS.TS.
Vũ Nam
|
Giám
đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
|
|
PGS.TS.
Trần Văn Thanh
|
Giám
đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
|
GS.TS.
Trịnh Thị Diệu Thường
|
Cục
trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
PGS.TS.
Phạm Xuân Phong
|
Giám
đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Quân đội
|
|
PGS.TS.
Phạm Bá Tuyến
|
Nguyên
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an
|
|
TS.BS.
Trần Đức Hữu
|
Phó
Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
TS.BS.
Vương Ánh Dương
|
Phó
Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
|
|
PGS.TS.
Nguyễn Tuấn Hưng
|
Phó
Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ
|
|
TS.
Lê Văn Dụng
|
Phó
Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế
|
|
TS.BS.
Trần Thị Phương Linh
|
Phó
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
|
|
PGS.TS.
Dương Trọng Nghĩa
|
Phó
Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương
|
|
PGS.TS.
Phạm Hồng Vân
|
Phó
Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
|
TS.
Nguyễn Duy Luật
|
Phó
Giám đốc Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
|
BSCKII.
Đỗ Tân Khoa
|
Giám
đốc Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh
|
|
PGS.TS.
Nguyễn Đức Minh
|
Giám
đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông
|
|
PGS.TS.
Nguyễn Thị Thu Hà
|
Trưởng
khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội
|
|
TS.BS.
Nguyễn Tiến Chung
|
Phó
Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh
|
|
TS.BSCKII.
Kiều Xuân Thy
|
Phó
trưởng Cơ sở, Phụ trách Cơ sở 3 - Bệnh viện Đại học Y Dược thành phố Hồ
Chí Minh
|
|
TS.
BS Nguyễn Hồng Minh
|
Trưởng
khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi Trung ương
|
|
BSCKII.
Phạm Minh Tuấn
|
Giám
đốc Trung tâm Ứng dụng và phát triển y học cổ truyền, Bệnh viện Châm cứu
Trung ương
|
|
BSCKII.
Lê Xuân Tiến
|
Trưởng
khoa Ngoại – Phụ, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông
|
|
BSCKII.
Lưu Quốc Hải
|
Trưởng
phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh
|
|
BSCKII.
Lý Và Sềnh
|
Trưởng
khoa Khám bệnh, Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh
|
|
ThS.BS.
Đoàn Thị Tuyết Mai
|
Trưởng
phòng Quản lý Y cổ truyền, Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
Tổ
Thư ký Hội đồng thẩm định
|
|
|
DS.
Đỗ Thị Ngát
|
Chuyên
viên Cục Quản lý Khám, chữa bệnh
|
|
ThS.
Lương Thị Mai Anh
|
Chuyên
viên Vụ Pháp chế |
|
DS.
Nghiêm Quốc Việt
|
Chuyên
viên Cục Quản lý Dược
|
|
ThS.BS.
Lê Ngọc Bích Sơn
|
Nhân
viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
ThS.BS.
Phạm Thị Hồng Hạnh
|
Chuyên
viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
BS.
Nguyễn Mạnh Tuấn
|
Nhân
viên Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền
|
|
BSCKII.
Lê Thị Hường
|
Phó
trưởng khoa Nội tổng hợp, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông
|
|
BSCKII.
Lê Thị Tranh
|
Phó
trưởng khoa Ngoại - Phụ, Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Đông
|
|
ThS.BS.
Lưu Văn Nam
|
Khoa
Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhi Trung ương
|
|
ThS.BS.
Bùi Việt Thành
|
Phó
trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Châm cứu Trung ương
|
LỜI
NÓI ĐẦU
Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 792/QĐ-BYT ngày 12 tháng 3 năm 2013 hướng dẫn Quy
trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh chuyên ngành châm cứu và Quyết định số 5480/QĐ-BYT ngày 30 tháng 12 năm 2020 ban hành tài liệu
chuyên môn hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền. Các hướng
dẫn Quy trình kỹ thuật này là căn cứ để cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, người hành
nghề khám bệnh, chữa bệnh, nhân viên y tế triển khai áp dụng và thực hiện kỹ
thuật khám, chữa bệnh về y học cổ truyền.
Nhằm mục đích cập nhật, bổ sung tiến bộ
khoa học kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh và tiếp tục chuẩn hóa quy trình thực
hiện kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh về y học cổ truyền, Bộ Y tế đã giao một
số bệnh viện làm đầu mối xây dựng, cập nhật Hướng dẫn Quy trình kỹ thuật chuyên
ngành y học cổ truyền: bệnh viện Châm cứu trung ương, bệnh viện y học cổ truyền
trung ương, bệnh viện Nhi trung ương, bệnh viện Tuệ Tĩnh thuộc Học viện Y - Dược
học cổ truyền Việt Nam, bệnh viện y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh, Viện Y
Dược học dân tộc thành phố Hồ Chí Minh, ý kiến đóng góp của các cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh y học cổ truyền: Cơ sở 3 - Bệnh viện đại học Y Dược thành phố Hồ Chí
Minh, bệnh viện Nội tiết Trung ương, bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện đa khoa y học
cổ truyền Hà Nội, bệnh viện y dược cổ truyền - phục hồi chức năng Điện Biên, bệnh
viện y học cổ truyền Hà Đông và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền
khác. Tài liệu Hướng dẫn Quy trình kỹ thuật này được tham khảo, cập nhật các
thông tin theo tài liệu trong nước và quốc tế.
Tài liệu đã được Hội đồng chuyên môn của Bộ
Y tế nghiệm thu, các thành viên Hội đồng là đại diện một số Vụ, Cục chức năng của
Bộ Y tế, giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ chuyên ngành y học cổ truyền.
Các thành viên Hội đồng chuyên môn đã làm việc với tinh thần trách nhiệm, đóng
góp thời gian, trí tuệ, kinh nghiệm để góp ý, nghiệm thu 58 Hướng dẫn quy trình
kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền.
Bộ Y tế xin trân trọng cảm ơn sự đóng góp
tích cực và hiệu quả của các chuyên gia về y học cổ truyền, đặc biệt là tập thể
lãnh đạo bệnh viện và nhóm thư ký biên soạn, nghiệm thu của các bệnh viện đầu mối
xây dựng.
Trong quá trình biên tập khó tránh được những
sai sót, Bộ Y tế mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ quý độc giả đồng nghiệp để
tài liệu chuyên môn ngày một hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến góp ý xin gửi về Cục Quản
lý Y, Dược cổ truyền - Bộ Y tế, số 138A Giảng Võ, phường Giảng Võ, Hà Nội.
Trân trọng cảm ơn!
|
|
GS.TS. Trần Văn Thuấn
Thứ trưởng Bộ Y tế
|
NGUYÊN TẮC XÂY DỰNG, BAN
HÀNH VÀ ÁP DỤNG HƯỚNG DẪN QUY TRÌNH KỸ THUẬT CHUYÊN NGÀNH Y HỌC CỔ TRUYỀN
Điều 1. Nguyên tắc xây dựng và ban hành Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
- Hướng dẫn quy trình kỹ thuật được xây dựng
và ban hành theo chương y học cổ truyền, bao gồm chương nhi khoa; mỗi quy trình
bảo đảm đầy đủ các nội dung cơ bản về đại cương, chỉ định, chống chỉ định, thận
trọng, chuẩn bị đến các bước thực hiện kỹ thuật theo trình tự thực hiện từ khi
bắt đầu đến khi kết thúc thực hiện kỹ thuật.
- Thời gian thực hiện kỹ thuật, nhân lực,
thuốc, thiết bị y tế, … được quy định trong Hướng dẫn quy trình kỹ thuật căn cứ
trên yêu cầu chuyên môn, tính phổ biến, thường quy thực hiện tại cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh. Trong thực tế triển khai, thời gian thực hiện kỹ thuật, nhân lực,
thuốc, thiết bị y tế, … có thể thay đổi trên cơ sở tình trạng bệnh lý, diễn biến
lâm sàng, … của người bệnh và điều kiện thực tế hạ tầng, thiết bị, nhân lực của
mỗi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
- Ngoài địa điểm thực hiện kỹ thuật như
phòng phẫu thuật (phòng mổ), phòng thực hiện kỹ thuật (phòng thủ thuật), phòng
bệnh (buồng bệnh), ... được quy định trong mỗi Hướng dẫn quy trình kỹ thuật, kỹ
thuật có thể được thực hiện ở các địa điểm khác theo nguyên tắc:
+ Kỹ thuật được quy định thực hiện ở phòng
bệnh thì kỹ thuật đó được phép thực hiện tại phòng thủ thuật, phòng phẫu thuật;
+ Kỹ thuật quy định thực hiện tại phòng phẫu
thuật không được phép thực hiện tại phòng thủ thuật hoặc phòng bệnh, trừ trường
hợp cấp cứu theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh;
+ Kỹ thuật được quy định thực hiện ở phòng
thủ thuật thì kỹ thuật đó được phép thực hiện tại phòng phẫu thuật, trừ một số
quy trình kỹ thuật đặc thù không thực hiện được tại phòng phẫu thuật: xông hơi,
xông khói, …; không được phép thực hiện tại phòng bệnh trừ trường hợp cấp cứu
theo quy định pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh.
Điều 2. Nguyên tắc áp dụng Hướng dẫn quy
trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
1. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được phép áp
dụng một số hoặc toàn bộ Hướng dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ
truyền do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành và phải có văn bản do người đứng đầu cơ sở
khám bệnh, chữa bệnh phê duyệt việc triển khai áp dụng một số hoặc toàn bộ Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.
Trường hợp cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng
và ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
thì việc xây dựng, ban hành Hướng dẫn quy trình kỹ thuật phải tuân thủ theo
nguyên tắc quy định tại Điều 1 nguyên tắc xây dựng và ban hành Hướng dẫn quy
trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền, căn cứ trên Hướng dẫn quy trình kỹ
thuật tương ứng do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành và là căn cứ để cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh triển khai, áp dụng. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xây dựng và ban hành
Hướng dẫn quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chịu hoàn
toàn trách nhiệm về việc xây dựng, ban hành và áp dụng.
2. Tài liệu chuyên môn Hướng dẫn quy trình
kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định này được áp dụng cho các kỹ thuật quy định
tại Phụ lục số 02 ban hành kèm theo Thông tư số 23/2024/TT-BYT ban hành Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh,
chữa bệnh có cùng tên hoặc khác tên hoặc chưa có tên trong Phụ lục số 01 ban
hành kèm theo Thông tư số 23/2024/TT-BYT nhưng bản chất và quy trình kỹ thuật thực
hiện tương tự nhau.
3. Quy trình kỹ thuật của kỹ thuật có tên
trong cột số 3 được áp dụng đối với các kỹ thuật có tên trong cột số 5 tại Danh
mục kỹ thuật được ban hành kèm theo Quyết định này.
4. Người thực hiện các kỹ thuật khám bệnh,
chữa bệnh là người hành nghề có phạm vi hành nghề phù hợp với kỹ thuật thực hiện
theo quy định của Luật Khám bệnh,
chữa bệnh mà không bị giới hạn bởi
các chức danh nghề nghiệp được liệt kê trong từng quy trình kỹ thuật. Đồng thời
các chức danh nghề nghiệp được quy định trong từng quy trình kỹ thuật chỉ được
thực hiện khi có phạm vi hành nghề theo quy định của Luật Khám bệnh,
chữa bệnh.
5. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được thực
hiện kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnh sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt,
cho phép và sử dụng thuốc, thiết bị y tế được cấp phép theo quy định hiện hành.
6. Trong quá trình triển khai áp dụng Hướng
dẫn quy trình kỹ thuật, nếu có các bất cập hoặc nhu cầu cần sửa đổi, bổ sung, cập
nhật, …, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chủ động cập nhật và ban hành Hướng dẫn
quy trình kỹ thuật áp dụng tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đồng thời báo cáo, đề
xuất Bộ Y tế (Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền) để xem xét ban hành áp dụng trong
cả nước.
MỤC LỤC
Lời nói đầu
Nguyên tắc xây dựng, ban hành và áp dụng hướng
dẫn quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ truyền
Danh mục kỹ thuật
Quy trình kỹ thuật chuyên ngành y học cổ
truyền
1. Châm tê phẫu thuật loại đặc biệt
2. Châm tê phẫu thuật loại I
3. Châm tê phẫu thuật loại II
4. Châm tê phẫu thuật loại III
5. Châm tê thủ thuật loại đặc biệt
6. Châm tê thủ thuật loại I
7. Châm tê thủ thuật loại II
8. Châm tê thủ thuật loại III
9. Bó thuốc y học cổ truyền
10. Đặt thuốc y học cổ truyền
11. Cấy chỉ điều trị
12. Cấy chỉ nâng cơ vùng mặt
13. Cấy chỉ nâng cơ vùng cơ thể (trừ mặt)
14. Chích lể
15. Chườm thuốc cổ truyền
16. Cứu ngải
17. Cứu ngải trẻ nhi
18. Điện nhĩ châm
19. Điện châm
20. Điện châm trẻ nhi
21. Điện mãng châm
22. Giác hơi
23. Hào châm
24. Hào châm trẻ nhi
25. Nhĩ châm
26. Mãng châm (đại trường châm)
27. Hỏa trị liệu
28. Kéo nắn cột sống cổ bằng phương pháp y
học cổ truyền
29. Kéo nắn cột sống thắt lưng theo phương
pháp y học cổ truyền
30. Khí công dưỡng sinh trị liệu
31. Laser châm
32. Mai hoa châm
33. Từ châm
34. Nắn bó gãy xương cẳng chân bằng phương
pháp y học cổ truyền
35. Nắn bó gãy xương cẳng tay bằng phương
pháp y học cổ truyền
36. Nắn bó gãy xương cánh tay bằng phương
pháp y học cổ truyền
37. Nắn, bó trật khớp cổ chân bằng phương
pháp y học cổ truyền
38. Nắn, bó trật khớp khuỷu, cổ tay bằng
phương pháp y học cổ truyền
39. Ngâm thuốc y học cổ truyền bộ phận
40. Ngâm thuốc y học cổ truyền toàn thân
41. Ôn châm
42. Thủy châm
43. Thủy châm trẻ nhi
44. Xoa bóp bấm huyệt
45. Xoa bóp bấm huyệt cho trẻ nhi
46. Xông hơi thuốc y học cổ truyền
47. Xông khói thuốc y học cổ truyền
48. Xông thuốc y học cổ truyền bằng máy
49. Nắn bó gãy xương bàn, ngón tay bằng
phương pháp y học cổ truyền
50. Nắn bó gãy xương gót, bàn chân, ngón
chân bằng phương pháp y học cổ truyền
51. Chích tứ phùng
52. Nhĩ dán (nhĩ áp)
53. Từ nhĩ châm
54. Tiểu đao châm
55. Diện chẩn điều trị
56. Dán thuốc cổ truyền lên huyệt
57. Bơm thuốc cổ truyền đường hậu môn
58. Cạo gió
CỤC QUẢN LÝ Y DƯỢC CỔ TRUYỀN-BYT
https://ydct.moh.gov.vn/detail/quyet-dinh-so-486-qd-byt-ngay-13-02-2026-cua-bo-truong-bo-y-te-ve-viec-ban-hanh-tai-lieu-chuyen-mon-huong-dan-quy-trinh-ky-thuat-chuyen-nganh-y-hoc-co-truyen
