.png)
.png)
HỘI CHỨNG VAI GÁY
[ Chứng kiên tý ]
I . ĐẠI CƯƠNG
Đau vai gáy là một triệu chứng thường gặp, xảy ra mọi lứa tuổi, mọi giới... Bệnh tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Hội chứng đau vai gáy thông thường không nguy hiểm, song có thể gây ra nhiều lo lắng, khó chịu, mệt mỏi cho người bệnh, làm giảm sút sức lao động và chất lượng cuộc sống.
TRIỆU CHỨNG
A . Lâm sàng
- Đột ngột vai gáy cứng đau.
- Hạn chế quay, cúi, ngửa, nghiêng cổ
- Cơ thang, cơ ức đòn chũm co cứng so với bên lành.
- Ấn vào cơ thang, cơ ức đòn chũm đau.
B . Cận lâm sàng
- Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi bằng máy đếm Lase.
- Sinh hóa máu : Glu, Ure, Cre, GOT, GPT, ….
Tổng phân tích nước tiểu bằng máy đếm tự động
- Xquang cột sống cổ thẳng nghiêng
- Đo độ loãng xương bằng máy siêu âm
II . ĐIỀU TRỊ
A . Y HỌC HIỆN ĐẠI
- Thuốc giảm đau : chọn một trong các thuốc theo bậc thang của tổ chức y tế thế giới . Acetaminophen ( paracetamol, efferalgan ), efferalgan codein, morpphin… tùy theo tình trạng đau mà điều chỉnh liều thuốc cho phù hợp.
- Thuốc chống viêm không steroid
Chọn một trong các thuốc sau:
+ Diclophenac ( voltaren ) viên 50mg: 2 viên/ngày chia 2 lần sau ăn no. có thể sử dụng dạng ống tiêm bắp 75mg/ngày trong 2-3 ngày đầu khi bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Meloxicam ( Mobic ) viên 7,5mg: 1- 2 viên/ngày sau ăn no hoặc dạng ống tiêm bắp 15mg/ngày x 2 - 3 ngày nếu bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Piroxicam ( Felden ) viên hay ống 20mg, uống 1 viên/ngày sau ăn no hoặc tiêm bắp ngày một ống trong 2 - 3 ngày đầu khi bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Celecoxib ( Celebrex ) viên 200mg, liều 1 đến 2 viên/ngày sau ăn no.
- Thuốc giãn cơ: chọn một trong các thuốc
+ Mydocalm : 150mg x 3 viên/ngày ( nếu co cơ nhiều ) hoặc Mydocalm 50mg x 4 viên/ngày.
+ Myonal 50mg x 3 viên/ ngày.B . Y HỌC CỔ TRUYỀN
1 . Thể phong hàn (đau vai gáy do lạnh)
Thường xảy ra đột ngột do co cứng các cơ thang, đòn chũm khi gặp lạnh , khi gánh vác nặng, gối cao YHCT cho răng do phong hàn xâm phạm vào các đường kinh mạch ở vai gáy gây ra
- Triệu chứng: Đột nhiên vai gáy cứng đau quay cổ khó ,ấn vào các cơ thang, đòn chũm thấy đau và co cứng so với bên lành , sợ lạnh
- Rêu trắng . Mạch phù
- Pháp điều trị : khu phong tán hàn , hành khí , hoạt huyết .
- Phương thuốc : Quyên tý thang
Khương hoạt 10g . Xích thược 10g . Hoàng kỳ 15g
Sinh Khương 05g . Phòng phong 10g . Quế chi 05g
Đương quy 10g . Đại táo 15g . Cam thảo 05g
Sắc uống ngày 1 thang chia 2 lần ( S – C )
- Có thể kê đơn thuốc theo đối pháp lập phương
- Châm cứu : Châm bổ các huyệt. Phong trì, Đại trữ, kiên tỉnh, kiên ngung, thiên tông, kiên trinh liệu trình 20 phút/ lần/ ngày.
- Thủy châm : Các huyệt kiên tỉnh, kiên ngung kiên trinh, đại trữ.
- Xoa bóp bấm huyệt : Vùng vai gáy bên bệnh.
- Siêu âm điểu trị vùng vai gáy 20 phút/ lần/ ngày
- Chiếu đèn hồng ngoại vùng vai gáy 20 phút/ lần/ ngày
- Cấy chỉ vùng vai gáy các huyệt kiên ngung, kiên tỉnh, khúc trì, thiên tông, kiên trinh, thủ tam lý liệu trình 15 - 20 ngày/ lần
2 . Thể khí trệ huyết ứ
[đau vai gáy do mang vác nặng, sai tư thế ]
- Triệu chứng : đau tại chỗ giống như thể do lạnh, thường xảy ra sau mang vác nặng hoặc sau nằm nghiêng, gối quá cao, mạch phù khẩn
- Pháp điều trị : hoạt huyết tiêu ứ, thư cân hoạt lạc
Uất kim 10g/Đào nhân 10g/Hồng hoa 05g
Cát căn 15g/Bạch thược 15g/Quế chi 05g
Trần bì 10g/Cam thảo 05g/Tần giao 15g
Xuyên khung 10g
Sắc ngày 01 thang chia uống 2 lần trong ngày
- Có thể kê đơn thuốc theo đối pháp lập phương
- Châm cứu : Châm bổ các huyệt. Phong trì, Đại trữ, kiên tỉnh, kiên ngung, thiên tông, kiên trinh liệu trình 20 phút/ lần/ ngày.
- Thủy châm : Các huyệt kiên tỉnh, kiên ngung kiên trinh, đại trữ.
- Xoa bóp bấm huyệt : Vùng vai gáy bên bệnh.
- Siêu âm điểu trị vùng vai gáy x 20 phút/ lần/ ngày
- Chiếu đèn hồng ngoại vùng vai gáy x 20 phút/ lần/ ngày
- Cấy chỉ vùng vai gáy các huyệt kiên ngung, kiên tỉnh, khúc trì, thiên tông, kiên trinh, thủ tam lý liệu trình 15 - 20 ngày/ lần
Tài liệu tham khảo- Phác đồ điều trị bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Ninh
- Bài giảng Y Học Cổ Truyền Đại Học Y Hà Nội
[ Chứng kiên tý ]
I . ĐẠI CƯƠNG
Đau vai gáy là một triệu chứng thường gặp, xảy ra mọi lứa tuổi, mọi giới... Bệnh tăng lên khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi. Hội chứng đau vai gáy thông thường không nguy hiểm, song có thể gây ra nhiều lo lắng, khó chịu, mệt mỏi cho người bệnh, làm giảm sút sức lao động và chất lượng cuộc sống.
TRIỆU CHỨNG
A . Lâm sàng
- Đột ngột vai gáy cứng đau.
- Hạn chế quay, cúi, ngửa, nghiêng cổ
- Cơ thang, cơ ức đòn chũm co cứng so với bên lành.
- Ấn vào cơ thang, cơ ức đòn chũm đau.
B . Cận lâm sàng
- Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi bằng máy đếm Lase.
- Sinh hóa máu : Glu, Ure, Cre, GOT, GPT, ….
Tổng phân tích nước tiểu bằng máy đếm tự động
- Xquang cột sống cổ thẳng nghiêng
- Đo độ loãng xương bằng máy siêu âm
II . ĐIỀU TRỊ
A . Y HỌC HIỆN ĐẠI
- Thuốc giảm đau : chọn một trong các thuốc theo bậc thang của tổ chức y tế thế giới . Acetaminophen ( paracetamol, efferalgan ), efferalgan codein, morpphin… tùy theo tình trạng đau mà điều chỉnh liều thuốc cho phù hợp.
- Thuốc chống viêm không steroid
Chọn một trong các thuốc sau:
+ Diclophenac ( voltaren ) viên 50mg: 2 viên/ngày chia 2 lần sau ăn no. có thể sử dụng dạng ống tiêm bắp 75mg/ngày trong 2-3 ngày đầu khi bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Meloxicam ( Mobic ) viên 7,5mg: 1- 2 viên/ngày sau ăn no hoặc dạng ống tiêm bắp 15mg/ngày x 2 - 3 ngày nếu bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Piroxicam ( Felden ) viên hay ống 20mg, uống 1 viên/ngày sau ăn no hoặc tiêm bắp ngày một ống trong 2 - 3 ngày đầu khi bệnh nhân đau nhiều sau đó chuyển sang đường uống.
+ Celecoxib ( Celebrex ) viên 200mg, liều 1 đến 2 viên/ngày sau ăn no.
- Thuốc giãn cơ: chọn một trong các thuốc
+ Mydocalm : 150mg x 3 viên/ngày ( nếu co cơ nhiều ) hoặc Mydocalm 50mg x 4 viên/ngày.
+ Myonal 50mg x 3 viên/ ngày.
B . Y HỌC CỔ TRUYỀN
1 . Thể phong hàn (đau vai gáy do lạnh)
Thường xảy ra đột ngột do co cứng các cơ thang, đòn chũm khi gặp lạnh , khi gánh vác nặng, gối cao YHCT cho răng do phong hàn xâm phạm vào các đường kinh mạch ở vai gáy gây ra
- Triệu chứng: Đột nhiên vai gáy cứng đau quay cổ khó ,ấn vào các cơ thang, đòn chũm thấy đau và co cứng so với bên lành , sợ lạnh
- Rêu trắng . Mạch phù
- Pháp điều trị : khu phong tán hàn , hành khí , hoạt huyết .
- Phương thuốc : Quyên tý thang
Khương hoạt 10g . Xích thược 10g . Hoàng kỳ 15g
Sinh Khương 05g . Phòng phong 10g . Quế chi 05g
Đương quy 10g . Đại táo 15g . Cam thảo 05g
Sắc uống ngày 1 thang chia 2 lần ( S – C )
- Có thể kê đơn thuốc theo đối pháp lập phương
- Châm cứu : Châm bổ các huyệt. Phong trì, Đại trữ, kiên tỉnh, kiên ngung, thiên tông, kiên trinh liệu trình 20 phút/ lần/ ngày.
- Thủy châm : Các huyệt kiên tỉnh, kiên ngung kiên trinh, đại trữ.
- Xoa bóp bấm huyệt : Vùng vai gáy bên bệnh.
- Siêu âm điểu trị vùng vai gáy 20 phút/ lần/ ngày
- Chiếu đèn hồng ngoại vùng vai gáy 20 phút/ lần/ ngày
- Cấy chỉ vùng vai gáy các huyệt kiên ngung, kiên tỉnh, khúc trì, thiên tông, kiên trinh, thủ tam lý liệu trình 15 - 20 ngày/ lần
2 . Thể khí trệ huyết ứ
[đau vai gáy do mang vác nặng, sai tư thế ]
- Triệu chứng : đau tại chỗ giống như thể do lạnh, thường xảy ra sau mang vác nặng hoặc sau nằm nghiêng, gối quá cao, mạch phù khẩn
- Pháp điều trị : hoạt huyết tiêu ứ, thư cân hoạt lạc
Uất kim 10g/Đào nhân 10g/Hồng hoa 05g
Cát căn 15g/Bạch thược 15g/Quế chi 05g
Trần bì 10g/Cam thảo 05g/Tần giao 15g
Xuyên khung 10g
Sắc ngày 01 thang chia uống 2 lần trong ngày
- Có thể kê đơn thuốc theo đối pháp lập phương
- Châm cứu : Châm bổ các huyệt. Phong trì, Đại trữ, kiên tỉnh, kiên ngung, thiên tông, kiên trinh liệu trình 20 phút/ lần/ ngày.
- Thủy châm : Các huyệt kiên tỉnh, kiên ngung kiên trinh, đại trữ.
- Xoa bóp bấm huyệt : Vùng vai gáy bên bệnh.
- Siêu âm điểu trị vùng vai gáy x 20 phút/ lần/ ngày
- Chiếu đèn hồng ngoại vùng vai gáy x 20 phút/ lần/ ngày
- Cấy chỉ vùng vai gáy các huyệt kiên ngung, kiên tỉnh, khúc trì, thiên tông, kiên trinh, thủ tam lý liệu trình 15 - 20 ngày/ lần
- Bài giảng Y Học Cổ Truyền Đại Học Y Hà Nội
